ورود سونی به دنیای واقعیت افزوده: معرفی SmartEyeglass
در اواسط دهه ۲۰۱۰، دنیای فناوری غرق در هیجان گجتهای پوشیدنی و پتانسیل بینهایت واقعیت افزوده (Augmented Reality - AR) بود. پس از آنکه گوگل با معرفی «گوگل گلس» (Google Glass) توجه همگان را به خود جلب کرد، غولهای فناوری یکی پس از دیگری برای تصاحب سهمی از این بازار نوظهور وارد میدان شدند. در این میان، سونی، شرکت کهنهکار ژاپنی، با رونمایی از محصولی جاهطلبانه به نام عینک هوشمند سونی SmartEyeglass، پاسخ خود را به این جریان ارائه داد.
این محصول که با مدل فنی SED-E1 شناخته میشد، تلاشی جسورانه برای رقابت مستقیم با گوگل گلس و تعریف استانداردهای جدید در حوزه نمایشگرهای پوشیدنی بود. برخلاف بسیاری از رقبا که رویای یک محصول مصرفی تمامعیار را در سر داشتند، استراتژی سونی از ابتدا متفاوت بود. این شرکت عینک هوشمند خود را نه به عنوان یک گجت برای عموم مردم، بلکه به عنوان یک کیت توسعه (Developer Edition) معرفی کرد که قرار بود در مارس ۲۰۱۵ با قیمت تقریبی ۸۴۰ دلار در دسترس توسعهدهندگان قرار گیرد. این رویکرد نشان میداد که سونی پیش از هر چیز به دنبال ساخت یک اکوسیستم نرمافزاری قدرتمند برای پلتفرم AR خود بود.
طراحی و مشخصات فنی: نگاهی دقیق به سختافزار SED-E1
طراحی SmartEyeglass یکی از جالبترین و در عین حال بحثبرانگیزترین جنبههای آن بود. در حالی که گوگل گلس تلاش میکرد تا حد امکان نامحسوس و یکپارچه باشد، سونی مسیری کاملاً متفاوت را در پیش گرفت. این عینک ظاهری شبیه به عینکهای آفتابی معمولی اما با قابی ضخیمتر داشت و برخلاف گوگل گلس که نمایشگر آن تنها برای یک چشم بود (مونواکیولار)، SmartEyeglass از یک سیستم دوچشمی (بایനോکیولار) بهره میبرد که اطلاعات را برای هر دو چشم کاربر نمایش میداد.
واحد کنترلر مجزا: یک انتخاب طراحی بحثبرانگیز
مهمترین تفاوت طراحی این عینک، وجود یک واحد کنترلر دایرهای شکل بود که با یک سیم به بدنه اصلی عینک متصل میشد. این رویکرد، اگرچه از نظر زیباییشناسی یک نقطه ضعف به شمار میرفت، اما از منظر مهندسی تصمیمی هوشمندانه بود. سونی با انتقال قطعات سنگین و گرمازا مانند باتری، پردازنده، میکروفون، اسپیکر و ماژولهای ارتباطی به این کنترلر، توانست وزن و حرارت روی صورت کاربر را به حداقل برساند.
این کنترلر که به راحتی در جیب یا با گیره به لباس متصل میشد، میزبان اجزای کلیدی زیر بود:
- باتری: منبع تغذیه اصلی دستگاه که یکی از بزرگترین چالشهای گجتهای پوشیدنی بود.
- میکروفون و اسپیکر: برای فرمانهای صوتی و دریافت بازخوردهای شنیداری.
- ماژول NFC: برای جفتسازی سریع و آسان با دستگاههای دیگر.
- کنترلرهای لمسی: برای ناوبری در منوها و تعامل با اپلیکیشنها.
دوربین و سنسورها: چشم و گوش دستگاه
عینک هوشمند سونی مجهز به یک دوربین ۳ مگاپیکسلی بود که قادر به ثبت عکس و ضبط ویدیو با کیفیت VGA بود. هدف اصلی این دوربین، فراتر از عکاسی ساده بود؛ توسعهدهندگان میتوانستند از دادههای بصری آن برای ساخت اپلیکیشنهای مبتنی بر تشخیص تصویر و واقعیت افزوده استفاده کنند. علاوه بر دوربین، این دستگاه از مجموعهای از سنسورهای حرکتی شامل شتابسنج، ژیروسکوپ و قطبنمای دیجیتال بهره میبرد که امکان ردیابی حرکات سر کاربر و ارائه اطلاعات متنی پویا را فراهم میکرد.
فناوری نمایشگر: نوآوری هولوگرافیک ویوگاید (Holographic Waveguide)
قلب تپنده SmartEyeglass و وجه تمایز اصلی آن با رقبا، فناوری نمایشگر نوآورانهاش بود. سونی از تکنولوژی اختصاصی به نام Holographic Waveguide استفاده کرد. در این فناوری، یک پروژکتور مینیاتوری تصویر را به لبه یک لنز بسیار نازک (حدود ۳ میلیمتر) میتاباند و تصویر از طریق انعکاسهای داخلی متعدد در سراسر لنز هدایت شده و در نهایت مستقیماً در مقابل چشمان کاربر به نمایش درمیآمد.
این رویکرد چندین مزیت کلیدی داشت:
- شفافیت بالا: لنزها تا ۸۵ درصد شفاف بودند و کمترین تداخل را در دید طبیعی کاربر ایجاد میکردند.
- نمایشگر دوچشمی: ارائه اطلاعات به هر دو چشم، تجربهای طبیعیتر و خواناتر را نسبت به نمایشگرهای تکچشمی مانند گوگل گلس فراهم میکرد.
- ضخامت کم لنز: استفاده از این فناوری به سونی اجازه داد تا لنزهایی بسیار نازک و سبک طراحی کند.
البته این فناوری محدودیتهایی نیز داشت. نمایشگر SmartEyeglass تنها قادر به نمایش تصاویر و متون به صورت تکرنگ (سبز) بود که توانایی آن را در مقایسه با نمایشگرهای رنگی محدود میکرد. با این حال، برای نمایش اعلانها، دستورالعملهای ناوبری و دادههای متنی، این نمایشگر کاملاً کارآمد بود.
اکوسیستم توسعهدهندگان: قلب تپنده SmartEyeglass
همانطور که اشاره شد، سونی با عرضه نسخه توسعهدهندگان، به وضوح نشان داد که موفقیت SmartEyeglass را در گرو حمایت جامعه برنامهنویسان میبیند. این شرکت همزمان با معرفی سختافزار، اولین نسخه از کیت توسعه نرمافزار (SDK) را نیز منتشر کرد تا به توسعهدهندگان ابزارهای لازم برای ساخت اپلیکیشنهای خلاقانه را بدهد.
این SDK به اپلیکیشنها اجازه میداد تا به دادههای دوربین و سنسورهای عینک دسترسی داشته باشند و اطلاعات را روی نمایشگر آن به تصویر بکشند. سونی سناریوهای کاربردی مختلفی را برای این پلتفرم متصور بود، از جمله:
- کاربردهای صنعتی: نمایش دستورالعملهای تعمیر یا مونتاژ به صورت زنده برای تکنسینها.
- ورزش و تناسب اندام: نمایش اطلاعاتی مانند سرعت، مسافت و ضربان قلب برای ورزشکاران.
- ناوبری: نمایش مسیرها و اطلاعات مکانی بدون نیاز به نگاه کردن به گوشی هوشمند.
- شبکههای اجتماعی: نمایش توییتها، بهروزرسانیهای فیسبوک و سایر اعلانها به صورت مستقیم در میدان دید کاربر.
وابستگی این عینک به یک گوشی هوشمند اندرویدی برای پردازش و اتصال به اینترنت، نشان میداد که SmartEyeglass به عنوان یک نمایشگر ثانویه و هوشمند برای تلفن همراه طراحی شده بود، نه یک دستگاه مستقل.
رقابت در میدان بزرگان: SmartEyeglass در برابر گوگل گلس و مایکروسافت هولولنز
برای درک بهتر جایگاه عینک هوشمند سونی، باید آن را با دو رقیب اصلی خود در آن دوران مقایسه کرد: گوگل گلس که پیشگام این عرصه بود و مایکروسافت هولولنز که همزمان با SmartEyeglass معرفی شد و دیدگاهی کاملاً متفاوت را به نمایش گذاشت.
مقایسه با گوگل گلس (Google Glass)
گوگل گلس و SmartEyeglass نزدیکترین رقبا به یکدیگر بودند. هر دو به عنوان نمایشگرهای پوشیدنی برای ارائه اطلاعات سریع و مختصر طراحی شده بودند. با این حال، تفاوتهای کلیدی بین آنها وجود داشت:
- نمایشگر: گلس از یک نمایشگر منشوری تکچشمی و رنگی استفاده میکرد، در حالی که سونی یک نمایشگر دوچشمی تکرنگ (سبز) مبتنی بر ویوگاید داشت.
- طراحی: گلس طراحی یکپارچه و مینیمالیستیتری داشت، اما سونی طراحی حجیمتر با کنترلر سیمی را انتخاب کرده بود.
- مخاطب هدف: گوگل گلس با برنامه Explorer Edition به سمت مصرفکنندگان گرایش داشت، اما سونی از ابتدا روی توسعهدهندگان تمرکز کرد.
مقایسه با مایکروسافت هولولنز (Microsoft HoloLens)
در ژانویه ۲۰۱۵، مایکروسافت با معرفی ویندوز ۱۰، از هدست هولولنز نیز پردهبرداری کرد که مفهوم واقعیت افزوده را به سطح جدیدی ارتقا داد. هولولنز یک دستگاه واقعیت ترکیبی (Mixed Reality) بود که برخلاف SmartEyeglass، میتوانست هولوگرامهای سهبعدی رنگی را در محیط واقعی پین کرده و به کاربر اجازه تعامل با آنها را بدهد.
هولولنز از هر نظر یک نسل جلوتر بود: یک کامپیوتر هولوگرافیک کاملاً مستقل، بدون نیاز به گوشی یا کنترلر خارجی، با قابلیت درک فضایی و قیمتی بسیار بالاتر (حدود ۳۰۰۰ دلار) که بازار هدف آن را به وضوح به سمت کاربردهای سازمانی و حرفهای سوق میداد. در حقیقت، SmartEyeglass یک دستگاه اطلاعرسان AR بود، در حالی که هولولنز یک ابزار تولید و تعامل MR محسوب میشد.
چه بر سر عینک هوشمند سونی آمد؟ دلایل عدم موفقیت
با وجود فناوری جالب و استراتژی متمرکز بر توسعهدهندگان، پروژه SmartEyeglass هرگز به موفقیت تجاری چشمگیری دست نیافت و سونی سرانجام در سال ۲۰۱۷ تولید و پشتیبانی از آن را متوقف کرد. دلایل این شکست را میتوان در چندین عامل جستجو کرد:
- محدودیتهای فنی: باتری دستگاه با تنها ۸۰ دقیقه کار مداوم با دوربین، برای استفاده عملی بسیار ضعیف بود. نمایشگر تکرنگ و طراحی نهچندان جذاب با کنترلر سیمی نیز نتوانست کاربران و توسعهدهندگان را به خود جذب کند.
- عدم بلوغ بازار: در سال ۲۰۱۵، بازار هنوز برای عینکهای هوشمند آماده نبود. نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی که گریبانگیر گوگل گلس شده بود و نبود یک «اپلیکیشن قاتل» (Killer App)، مانع از پذیرش گسترده این فناوری شد.
- رقابت شدید: ظهور دستگاههای قدرتمندتری مانند هولولنز از مایکروسافت و تمرکز بازار بر واقعیت مجازی (VR) با محصولاتی مانند Oculus Rift، توجهها را از دستگاههای AR ساده منحرف کرد.
- اکوسیستم ضعیف: با وجود انتشار SDK، پلتفرم سونی نتوانست جامعه توسعهدهندگان بزرگی را پیرامون خود شکل دهد و در نتیجه، محتوای محدودی برای آن تولید شد.
میراث SmartEyeglass: درسهایی برای آینده فناوری پوشیدنی
امروز که در سال ۲۰۲۶ به گذشته مینگریم، عینک هوشمند سونی شاید یک محصول شکستخورده به نظر برسد، اما در واقع یک آزمایش مهم و آموزنده در تاریخ فناوریهای پوشیدنی بود. SmartEyeglass و پروژههای مشابه آن، درسهای ارزشمندی را به صنعت آموختند. این دستگاهها چالشهای بنیادین سختافزار AR، از جمله عمر باتری، مدیریت حرارت، کیفیت نمایشگر و پذیرش اجتماعی را به وضوح نشان دادند.
فناوری Holographic Waveguide که سونی در این محصول به کار گرفت، پایهگذار نسلهای بعدی نمایشگرهای AR شد که امروزه در دستگاههای پیشرفتهتر و سبکتر مورد استفاده قرار میگیرند. این تجربه به سونی و دیگر شرکتها کمک کرد تا بفهمند که موفقیت در این حوزه نیازمند ترکیبی از سختافزار قدرتمند، طراحی زیبا، اکوسیستم نرمافزاری غنی و زمانبندی درست برای ورود به بازار است.
نتیجهگیری: از SmartEyeglass تا چشمانداز واقعیت افزوده در ۲۰۲۶
عینک هوشمند سونی SmartEyeglass، تلاشی جسورانه از سوی یک غول فناوری برای پیشگامی در مرزهای جدید بود. اگرچه این محصول در رسیدن به اهداف تجاری خود ناکام ماند، اما نقش مهمی به عنوان یک پله در نردبان تکامل واقعیت افزوده ایفا کرد. این دستگاه نمادی از یک دوره آزمون و خطا بود که در آن شرکتها با شجاعت ایدههای جدید را میآزمودند و از شکستهای خود درس میگرفتند. میراث SmartEyeglass نه در فروش آن، بلکه در دانش و تجربهای نهفته است که راه را برای ساخت دستگاههای AR پیشرفته، کارآمد و پذیرفتهشدهای که امروز شاهد آن هستیم، هموار کرد.
نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.